Τετάρτη 16 Οκτωβρίου 2024

Ὑμνολογία, ἐκκλησιαστικὴ μουσικὴ καὶ ποιμαντικὸ ἔργο τῆς Ἐκκλησίας Δ΄.

Χριστόδουλου Βασιλειάδη

(Σκίτσο: Χριστόδουλου Βασιλειάδη)

Προσπάθεια λοιπὸν τῶν ποιμένων εἶναι νὰ προσεγγίσουν τοὺς νέους ἔτσι ὥστε νὰ τοὺς προσελκύει τὸ ψαλτήρι. Εἶναι εὐχάριστο σήμερα ποῦ ὑπάρχουν ἀρκετὲς σχολὲς σὲ κάθε πόλη, ὅπου διδάσκεται ἡ ἐκκλησιαστικὴ μουσική. Παράλληλα ὅμως μὲ τὴ ψαλτικὴ τέχνη ἐπιβάλλεται νὰ διδάσκονται καὶ τὰ συναφῆ μὲ αὐτὴ μαθήματα, ὅπως τυπικό, ὑμνολογία, ἱστορία βυζαντινῆς μουσικῆς, λειτουργική, ὀρθογραφία τῆς βυζαντινῆς μουσικῆς καὶ ἰσοκρατήματα, ἔτσι ὥστε οἱ νέοι νὰ ἔχουν μιὰ πιὸ σφαιρικὴ προσέγγιση τῆς ἐκκλησιαστικῆς μουσικῆς. Ὅταν ὁ πτυχιοῦχος νέος θὰ ἀνεβεῖ στὸ ψαλτήρι πρέπει νὰ γνωρίζει ὄχι μόνο νὰ ψάλλει ἀλλὰ νὰ ἔχει γνώσεις τοῦ τυπικοῦ της Ἐκκλησίας μας καὶ ὅλων των συναφῶν μὲ αὐτὴ μαθημάτων.

Τέλος, τόσο ἡ ὑμνολογία ὅσο καὶ ἡ ἐκκλησιαστικὴ μουσικὴ εἶναι ἕνα ἐργαλεῖο στὰ χέρια τῶν ποιμένων. Ὁ ἐπίσκοπος εἶναι ὁ κύριος ἁρμόδιος γιὰ τὴν ποιμαντικὴ δραστηριότητα στὴν ἐπισκοπή. Παράλληλα μὲ τὴν ἀνάπτυξη τῶν διαφόρων τεχνῶν μέσα στὴν ἐπισκοπὴ πρέπει νὰ εἶναι καὶ ἡ ἀνάπτυξη τῆς ἐκκλησιαστικῆς μουσικῆς. Θὰ μπορούσαμε νὰ ποῦμε ὅτι ἀποτελεῖ μιὰ ἀκραία θέση, ἀλλὰ ὁ ἅγιος Νεκτάριος ἀναφέρει στὴν ποιμαντική του ὅτι αὐτὸς ποῦ δὲν γνωρίζει ἐκκλησιαστικὴ μουσικὴ καὶ τὴν ἐν γένει ἐκκλησιαστικὴ μόρφωση εἶναι ἀνάξιος γιὰ τὸ ἀξίωμα τῆς ἱεροσύνης, ἀφοῦ θὰ ἐλέγχεται ἀπὸ τοὺς κατώτερούς του ἱεραρχικά. Αὐτοὶ ποῦ στεροῦνται τῶν γνώσεων αὐτῶν δὲν εἶναι κατάλληλοι γιὰ τὴν ἱεροσύνη καὶ μάλιστα γιὰ τὴν ἀρχιεροσύνη, διότι στεροῦνται ἐκείνων τῶν γνώσεων ἀκριβῶς, τὶς ὁποῖες ἔπρεπε νὰ ξέρουν. Διότι διὰ μέσου των γνώσεων αὐτῶν μποροῦν ἀνελλιπῶς νὰ ἐκπληρώνουν τὰ ἱερατικά τους καθήκοντα. Χωρὶς τῶν γνώσεων αὐτῶν ἃ) θὰ ἀδυνατοῦν νὰ ἐπιτελοῦν τὰ ἱερὰ καθήκοντά τους, β) θὰ ἀγνοοῦν τὴν ἱερὴ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας, τὸ ἄγραφο αὐτὸ τεῦχος τοῦ Εὐαγγελίου, καὶ γ) θὰ ἁμαρτάνουν σφάλλοντες, καὶ θὰ ταπεινοῦνται καὶ θὰ ἐλέγχονται ὑπὸ τῶν ὑποδεεστέρων[i].

Ἐν κατακλείδι θὰ θέλαμε νὰ τονίσουμε τὴν σπουδαιότητα τῆς ἐκκλησιαστικῆς μουσικῆς, ἀφοῦ μὲ τὴν τερπνότητά της ὑπεισέρχονται καὶ τὰ θεία νοήματα. Κλείνομε τὴν παροῦσα μελέτη μὲ τὰ λόγια τοῦ ἱεροῦ Χρυσοστόμου: «Οὐδὲν γάρ, οὐδὲν οὕτως ἀνίστησι ψυχήν, καὶ πτεροὶ καὶ τῆς γῆς ἁπαλλάττει, καὶ τῶν τοῦ σώματος ἀπολύει δεσμῶν, καὶ φιλοσοφεῖν ποιεῖ... ὡς μέλος συμφωνίας, καὶ ρυθμῶ συγκείμενον θεῖον ἄσμα»[ii].


[i] Νεκταρίου Κεφαλὰ (Μητροπ. Πενταπόλεως), Μαθήματα ποιμαντικῆς (ἀνατ.), βιβλιποπωλεῖο Νεκτάριος Παναγόπουλος, Ἀθῆναι χ.χ., σ. 126.

[ii] Ἰωάννου Χρυσοστόμου, PG 55, 156.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου