Σάββατο 24 Σεπτεμβρίου 2022

ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ – Ο ΜΕΓΑΛΕΙΩΔΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣ – Ο ΒΑΡΔΟΣ ΤΗΣ ΡΩΜΙΟΣΥΝΗΣ Ζ΄.

Μαρία Χατζηνικολάου
Φιλόλογος
(Φωτογραφία: Αλεξία Φιλίππου)

Ορμητικός και μαχητικός σάλπισε τον πολιτισμό της Ελλάδας στην παγκόσμια κοινωνία, ηλεκτρίζοντας το συναίσθημα του ελληνικού λαού, στον οποίο πίστευε, γιατί αυτός είναι που κινεί την ιστορία.  Ανυποχώρητος στο θέμα της εθνικής ανεξαρτησίας, της δημοκρατίας και της δικαιοσύνης, διέλυσε το ζόφο της ηττοπάθειας και της αποθάρρυνσης και στέριωσε την πεποίθηση ότι η ελευθέρια και  η ευτυχία είναι αγαθά κατορθωτά.  Άνοιξε φωτεινούς δρόμους δημοκρατίας με το μουσικό του σάλπισμα.  Ο ελληνικός λαός με τα τραγούδια του στο στόμα ένιωσε περήφανος για τον πολιτισμό του, γιατί του άναψε τα όνειρα, δείχνοντάς του την κρυμμένη του δύναμη, που μπορεί να τον κρατήσει μέσα στις καταιγίδες, όπως τον κράτησε στα 400 χρόνια σκλαβιάς.

Αναφέρει ο ίδιος: «Οι αγώνες και η μουσική είναι τόσο δεμένα μέσα μου, ώστε να μην μπορώ να φανταστώ αγώνες χωρίς τραγούδι ούτε τραγούδι χωρίς αγώνες».  Κι όταν ρωτήθηκε για ποιον δημιουργεί, απάντησε: «Για τον λαό, πάντα έχω στο νου μου τον λαό, τους εργαζόμενους.  Αυτοί σπρώχνουν μπροστά την Ιστορία».  Αυτά είπε όταν του έδωσαν το Βραβείο «ΛΕΝΙΝ».  Και συμπλήρωσε «Ό,τι φτιάξαμε το πήραμε απ’ το λαό και στο λαό το επιστρέφουμε».

(συνεχίζεται)

Παρασκευή 23 Σεπτεμβρίου 2022

ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ – Ο ΜΕΓΑΛΕΙΩΔΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣ – Ο ΒΑΡΔΟΣ ΤΗΣ ΡΩΜΙΟΣΥΝΗΣ ΣΤ΄.

Μαρία Χατζηνικολάου
Φιλόλογος
(Φωτογραφία: Αλεξία Φιλίππου)

Από το Παρίσι μέχρι τη Μόσχα, από τη Στοκχόλμη και το Μόναχο ως το Τελ Αβίβ και από το Λονδίνο ως τη Λειψία επέδρασε στο φρόνημα των λαών, δημιουργώντας ένα μουσικό συμπόσιο με το συγκερασμό βυζαντινών ύμνων, ελληνικής παράδοσης και λαϊκού τραγουδιού, δίνοντας μια δοξαστική  αγωνιστικότητα στο ελληνικό τραγούδι.  Άξιος Έλληνας και πατριώτης με διεθνή επιρροή και οικουμενική αποδοχή, συνέδεσε το όνομά του με την ίδια την ιστορία του Έθνους με την αντίστασή του κατά των Ναζιστών και κατά της Χούντας.  Υπερασπίστηκε την υπόθεση της Κύπρου.

Υπήρξε υπόδειγμα θάρρους στην έκφραση της γνώμης του και τόλμης στα πιστεύω του, γι’ αυτό και αψήφησε διώξεις, συλλήψεις, φυλακίσεις, βασανιστήρια.  Διακινδύνευσε τη ζωή του για την πατρίδα του.  Στα βασανιστήρια που υπέστη κατά τη Δικτατορία του είχαν στρίψει το πόδι τόσο πολύ, που τέτοιο πόνο δεν ένιωσε ποτέ στη ζωή του.  Ο ίδιος είπε: «Έχω πιει κρασί με το Χάρο τρεις φορές και τον νίκησα».

(συνεχίζεται)

Πέμπτη 22 Σεπτεμβρίου 2022

ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ – Ο ΜΕΓΑΛΕΙΩΔΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣ – Ο ΒΑΡΔΟΣ ΤΗΣ ΡΩΜΙΟΣΥΝΗΣ Ε΄.

Μαρία Χατζηνικολάου
Φιλόλογος
(Φωτογραφία: Αλεξία Φιλίππου)

Δεν τραγούδησε μόνο τα απλά κατανοητά από το ευρύτερο λαϊκό κοινό ποιήματα, όπως εκείνα του Τάσου Λειβαδίτη, αλλά και τη δύσκολη ποίηση του Ελύτη, του Σεφέρη, του Σικελιανού, του Ρίτσου.  Πήρε από τα ράφια της Βιβλιοθήκης τους ποιητές που μελετούσαν οι μορφωμένοι και τους έφερε στο στόμα του λαού.  Τα τραγούδια του ακουγόντουσαν στις συντροφιές, στα κτίσματα, στα γιαπιά, στις διαδηλώσεις, στα σχολεία, στις ταβέρνες με το κρασί και το ποτήρι, στα λιμάνια.  Ξετύλιξε το μουσικό νήμα από τους αρχαίους χρόνους, το πέρασε στο Βυζάντιο και το έφερε στην εποχή μας, μορφώνοντας το έντεχνο λαϊκό τραγούδι, στη δημιουργία του οποίου σμίγει τα ακούσματα από τη Μήδεια, την Αντιγόνη, την Ηλέκτρα, τη Λυσιστράτη.  Ο ίδιος θεωρεί τον εαυτό του μαθητή του Τσιτσάνη και του Βαμβακάρη.  Από τους βυζαντινούς ύμνους και ιδιαίτερα από τα εγκώμια της Μεγάλης Παρασκευής εμπνέεται το νέο είδος τραγουδιού «τραγούδι – ποταμός» στο οποίο η μουσική ακολουθεί τη νοητική ενότητα του κειμένου.

(συνεχίζεται)

Τετάρτη 21 Σεπτεμβρίου 2022

ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ – Ο ΜΕΓΑΛΕΙΩΔΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣ – Ο ΒΑΡΔΟΣ ΤΗΣ ΡΩΜΙΟΣΥΝΗΣ Δ΄.

Μαρία Χατζηνικολάου
Φιλόλογος
(Φωτογραφία: Αλεξία Φιλίππου)

Δεν υπήρξε ο Θεοδωράκης ούτε αρχαιολάτρης ούτε προγονολάτρης Ορόσημο της ζωής του είχε την πεποίθηση να πατάει γερά πάνω στην παράδοση, που ήταν η δύναμη και η έμπνευσή του να υπερασπίζεται την πατρίδα του.  Για τον Θεοδωράκη ο σηκωμός του 21 ήταν το άναμμα της φωτιάς του πολιτισμού των Ελλήνων.  Ήταν η ίδια η παράδοση, που κράτησε το Έθνος σε εγρήγορση για αιώνες πικρής σκλαβιάς.  «Για του Χριστού την πίστη την αγία και της πατρίδας την ελευθερία» σήμανε ο Κολοκοτρώνης.

Έζησε με σπαραγμό το διχασμό του Έθνους στον εμφύλιο πόλεμο, γι’ αυτό και έψαξε να βρει στίχους που να εμψυχώσουν την ψυχή των Ελλήνων που κατακρημνίστηκε.  Έτσι ανεβάζει ξανά το σθένος της Ελλάδας μελοποιώντας το «Άξιον Εστί» του Οδυσσέα Ελύτη, και μορφώνοντάς το σε λαϊκό ορατόριο.  Προικισμένος με ένα δυσεύρετο μουσικό χάρισμα, λες από θεϊκό άγγιγμα δοσμένο, σαλπάρισε τη ρωμιοσύνη σε όλη την οικουμένη, αφού πρώτα επανασύνδεσε την πολιτιστική μας παράδοση με την αρχαία ελληνική τραγωδία, τα βυζαντινά μέλη, το λαϊκό τραγούδι.  Ασυμβίβαστος με το κακό, την αδικία, την ανελευθερία, όπως ακριβώς είναι το φρόνημα του ίδιου του ελληνισμού, κατέβηκε στο πεζοδρόμιο των Ελλήνων και τους διαπαιδαγώγησε, εξυψώνοντας τη ρωμιοσύνη και στροβιλίζοντάς την με το χορό του Ζορπά στις πλατείες του κόσμου.

(συνεχίζεται)

Τρίτη 20 Σεπτεμβρίου 2022

ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ – Ο ΜΕΓΑΛΕΙΩΔΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣ – Ο ΒΑΡΔΟΣ ΤΗΣ ΡΩΜΙΟΣΥΝΗΣ Γ΄.

Μαρία Χατζηνικολάου
Φιλόλογος
(Φωτογραφία: Αλεξία Φιλίππου)

Στο ποίημα «Η κατάσταση πολιορκίας» όπου η μουσική κυλά με την ακολουθία του κειμένου και το μέλος ακολουθεί τη ροή του λόγου, εγκαινιάζει ένα νέο είδος παγκόσμιου τραγουδιού «το τραγούδι ποταμός».  Μια τεχνική εμπνευσμένη από τους βυζαντινούς ύμνους και ψαλμούς.  Η Ορθοδοξία για τον Θεοδωράκη δεν είναι απόμακρη από την ελληνική πράξη, αλλά αναπόσπαστο συστατικό του πολιτισμού μας, που τρέφει και συντηρεί την παράδοση του Έθνους.  Αυτή κράτησε τη γλώσσα με τα ψαλσίματα και με τα ευαγγελικά αναγνώσματα.  Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Γ. Μπαμπινιώτης, «όποιος μιλά για Ελληνισμό χωρίς την Ορθοδοξία ματαιοπονεί.  Και  όποιος μιλά για ορθοδοξία χωρίς τον Ελληνισμό, κάνει κάτι χειρότερο, ασχημονεί.»

(συνεχίζεται)

Δευτέρα 19 Σεπτεμβρίου 2022

ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ – Ο ΜΕΓΑΛΕΙΩΔΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣ – Ο ΒΑΡΔΟΣ ΤΗΣ ΡΩΜΙΟΣΥΝΗΣ Β΄.

Μαρία Χατζηνικολάου
Φιλόλογος
(Φωτογραφία: Αλεξία Φιλίππου)

Τη μητέρα του Ασπασία, Σμυρνιά την καταγωγή, την άκουγε από μικρό παιδί μαζί με τις θείες του και τη γιαγιά του να ψέλνουν και τις έβλεπε να θυμιατίζουν.  Έτσι δημιουργήθηκε εξ απαλών ονύχων η προσωπικότητα του Μίκη, μέσα στα νάματα της παράδοσης και στα 7 του χρόνια γράφει το πρώτο του τραγούδι το «Καραβάκι», σε στίχους Κωστή Παλαμά.  Στα 13 του άκουσε την Ωδή στη Χαρά από την Ένατη Συμφωνία του Μπετόβεν, οπότε γεννήθηκε μέσα του μια επανάσταση: «Εγώ θα γίνω μουσικός».  Στα 17 του χρόνια μελοποίησε το τροπάριο της Κασσιανής, που ακούστηκε ως χορωδιακός ύμνος στη Μητρόπολη της Τρίπολης.

Ο μεγαλοφυής αυτός μουσικός νους δημιούργησε το έντεχνο λαϊκό τραγούδι, που συνιστά την ένωση λαϊκών παραδοσιακών στοιχείων με το βυζαντινό μέλος και με έντεχνα λόγια στοιχεία.  Μια σύζευξη της ποίησης με τη λόγια συμφωνική μουσική, που εκφράζει τον ελληνικό πολιτισμό και την ιδιοπροσωπία του Έλληνα.  Στο ποίημα «Η Κατάσταση Πολιορκίας»,

(συνεχίζεται)

Κυριακή 18 Σεπτεμβρίου 2022

ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ – Ο ΜΕΓΑΛΕΙΩΔΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣ – Ο ΒΑΡΔΟΣ ΤΗΣ ΡΩΜΙΟΣΥΝΗΣ Α΄.

Μαρία Χατζηνικολάου
Φιλόλογος
(Φωτογραφία: Αλεξία Φιλίππου)

Ο Μίκης Θεοδωράκης καταγόταν από την ηρωική κρητική γενιά των Θεοδωράκηδων, που πολέμησαν ως αντάρτες τους Τούρκους.  Ο πατέρας του, Γιώργος Θεοδωράκης, εμφύτευσε στο γιο του την άμετρη αγάπη για την πατρίδα.  Γι’ αυτό, όταν κατά τη γερμανική κατοχή ομολόγησε στον πατέρα του ότι μπήκε στον αγώνα της Αντίστασης κατά των Γερμανών, ο ηρωικός αυτός πατέρας του είπε: «Με την ευχή μου, θα είμαι περήφανος να πέσεις για την πατρίδα».

Κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας συνελήφθη ως αντιστασιακός.  Κι όταν ο πατέρας του κλήθηκε στην Ασφάλεια για να του ανακοινώσουν ότι ο γιος του θα καταδικαστεί και αφού ρώτησε να μάθει το λόγο της καταδίκης, τότε ο γενναίος αυτός πατέρας τους απάντησε: «Το παιδί μου για την πατρίδα και τη δημοκρατία δις εις θάνατον.  Μεγάλη του τιμή».

(συνεχίζεται)