ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΑΝ ΤΟΥ ΤΑΦΟΥ ΖΩΗΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΝΕΚΡΩΣΙΜΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Δ΄.

του Άριστου Θουκυδίδη

Χημικού, M.Th.

(Σχέδιο: Χριστόδουλου Βασιλειάδη)

   5. Ο άνθρωπος, αφού φθονήθηκε και εξαπατήθηκε από τον διάβολο, έκαμε παράχρηση του αυτεξουσίου του, δηλαδή αποπειράθηκε άστοχα, αυθαίρετα και άκαιρα να μετάσχει της θείας γνώσεως, πράγμα που αποτελούσε ανυπακοή στην εντολή του Θεού, με συνέπεια να διακοπεί η κοινωνία του με την πηγή της Ζωής, τον Θεό, οδηγώντας τον  στη φθορά και τον θάνατο. Η αυτοκαταδίκη του ανθρώπου, να διακόψει την οντολογική του σχέση με το «ὄντως ὄν» τον Θεό, τον οδηγεί προς το «μή ὄν», δηλαδή την τροπή προς την ανυπαρξία και τον θάνατο. Η πτώση του ανθρώπου αποτελεί οντολογική εκτροπή και όχι ηθικό παράπτωμα.

(συνεχίζεται)

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ Ο ΑΕΤΟΣ ΤΟΥ ΜΑΧΑΙΡΑ Δ΄.

Μαρία Χατζηνικολάου

φιλόλογος

(Σχέδιο: Χριστόδουλου Βασιλειάδη)

Το θάνατό του τον είχε μελετήσει από μικρό παιδί, γι’ αυτό ρωτούσε τον πατέρα του: «Πατέρα, ο Αθανάσιος Διάκος χαμογελούσε την ώρα του μαρτυρίου του»; «Ναί χαμογελούσε» απαντούσε ο γέρο Πιερής. «Όταν θα μεγαλώσω, πατέρα, θα γίνω σαν το Διάκο, θα γίνω σαν τον Ανδρούτσο». Κι όταν μεγάλωσε έγραφε στον πατέρα του: «Όταν υπάρχουν άνθρωποι αποφασισμένοι να πεθάνουν δεν μπορεί παρά να νικήσουμε». «Κι αν εμείς – συμπλήρωνε αργότερα – που λεγόμαστε αρχηγοί, αν δεν θελήσουμε να εκτεθούμε σε κινδύνους, πώς θα τολμήσουν αυτά τα νέα παιδιά να αντισταθούν στον εχθρό;» Η μεγάλη απόφασή του να πεθάνει για τη λευτεριά της Κύπρου ήταν πια φανερή μέσα από τα ίδια τα λόγια του: «Αρκετή υπηρεσία πρόσφερα διδάσκοντάς τους πώς να κρατάνε το όπλο και να πολεμούν. Πρέπει όμως να τελειώσω διδάσκοντάς τους και πώς να πεθαίνουν».

(συνεχίζεται)

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΑΝ ΤΟΥ ΤΑΦΟΥ ΖΩΗΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΝΕΚΡΩΣΙΜΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Γ΄.

του Άριστου Θουκυδίδη

Χημικού, M.Th.

(Σχέδιο: Χριστόδουλου Βασιλειάδη)

   4. Μέσα από τα κείμενα της νεκρώσιμης ακολουθίας αναπτύσσεται το ανθρωπολογικό δόγμα, το οποίο  προσεγγίζοντας  και ερμηνεύοντας το οι Πατέρες της Εκκλησίας, μας πληροφορούν ότι ο άνθρωπος δημιουργήθηκε, κατά προσταγή του Θεού, εκ του «μή ὄντος», ως ψυχοσωματική ολότητα, με την ψυχή να συνέχει όλο το σώμα, καθιστώντας έτσι τον όλο άνθρωπο αθάνατο, και τοποθετήθηκε στον Παράδεισο με σκοπό να βασιλεύει όλων των κτισμάτων, εξ αιτίας της   προίκας του «κατ’ εἰκόνα καί καθ’ ὁμοίωσιν». Το «κατ’ εἰκόνα» αποτελεί το «ἐν ἐνεργείᾳ» δώρο του Θεού, που προσδιορίζεται στον νου, το λογικό και το αυτεξούσιο του ανθρώπου, με τα συνεπακόλουθα χαρίσματά του, που, αν τηρηθούν και αυξηθούν με ακρίβεια, οδηγούν στο «ἐν δυνάμει» δώρο του Θεού που είναι το «καθ’ ὁμοίωσιν», δηλαδή στην κατά χάριν θέωση. Η ψυχή δημιουργήθηκε κατά χάριν λογική, ασώματη και αθάνατη, το δε σώμα δημιουργήθηκε επιδεκτικό και της φθοράς και της αφθαρσίας, με δυνατότητα να φθάσει και αυτό στην αθανασία, αφού πρώτα αξιοποιήσει το «κατ’ εἰκόνα» και αγωνισθεί για το «καθ’ ὁμοίωσιν».

(συνεχίζεται)

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ Ο ΑΕΤΟΣ ΤΟΥ ΜΑΧΑΙΡΑ Γ΄.

Μαρία Χατζηνικολάου

φιλόλογος

(Σχέδιο: Χριστόδουλου Βασιλειάδη)

Ο Αυξεντίου έφερε με τη γέννησή του το σπόρο της αρετής, τον οποίο με μόχθο προσωπικό και αγώνα επίπονο καλλιέργησε, καταξιώνοντας την παιδεία που τον έθρεψε, τους γονιούς που τον γέννησαν και τους δασκάλους που τον δίδαξαν τα ιερά γράμματα και την Ιστορία του Γένους. Όμως, η πιο μεγάλη δόξα και τιμή ανήκει στον ίδιο, γιατί όσα έμαθε, όσα του εμφύσησε η Ορθοδοξία και η ελληνική παιδεία έπεσαν «εις γην την αγαθήν» και βλάστησαν και φούντωσαν σε φλόγα ακαταμάχητη, σε δύναμη πανίσχυρη, σε όραμα και πάθος για τη λευτεριά της Κύπρου. Με το ηθικό του ανέβασμα στα δύσβατα κρημνά της Αρετής και με φωτεινό προβολέα τα ιδεώδη της φυλής να του φέγγουν το δρόμο ο Αυξεντίου έγινε μεγαλώνυμος και άξιος της πατρίδας, διαχρονικό και πανανθρώπινο σύμβολο ανδρείας, που έκανε τη μικρή του πατρίδα γνωστή στα πέρατα της οικουμένης.

(συνεχίζεται)

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΑΝ ΤΟΥ ΤΑΦΟΥ ΖΩΗΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΝΕΚΡΩΣΙΜΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Β΄.

του Άριστου Θουκυδίδη

Χημικού, M.Th.

(Σχέδιο: Χριστόδουλου Βασιλειάδη)

   3. Μέσα απο τα κείμενα της νεκρώσιμης ακολουθίας, τονίζεται η ωφελιμότητα της τήρησης του νόμου του Θεού, προβάλλεται η θεία καταγωγή του ανθρώπου και γενικά το ανθρωπολογικό δόγμα, ιστορείται η πτώση του ανθρώπου με τις συνέπειές της, αλλά και η ευεργετική παρέμβαση της φιλανθρωπίας του Θεού, με το να διαλύσει αυτό που έπλασε, χωρίζοντας την ψυχή από το σώμα, για να μη παραμείνει το «κακόν ἀθάνατον».

   Στο Κοντάκιο της ακολουθίας, προϊδεάζεται τι θα είναι ο Παράδεισος, αφού η Εκκλησία προσεύχεται να κατατάξει την ψυχή του κεκοιμημένου σε τόπο που δεν υπάρχει πόνος ή λύπη ή στεναγμός. Στη συνέχεια στα Ιδιόμελα εκφράζεται η θλιβερή πραγματικότητα του θανάτου και ο αγώνας και η αγωνία, που έχει η ψυχή, όταν εξέρχεται από το σώμα. Στα Αγιογραφικά Αναγνώσματα προσεγγίζεται το δόγμα της ανάστασης των νεκρών και στις συγχωρητικές ευχές συνοψίζεται το λυτρωτικό έργο του Χριστού, προβάλλοντας την κατάργηση του θανάτου και της εξουσίας του διαβόλου, με τον θάνατο του Θεανθρώπου Ιησού. Στον τελευταίο ασπασμό υπογραμμίζεται η κοινωνία και ενότητα των πιστών, ζωντανών και κεκοιμημένων.

(συνεχίζεται)

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ Ο ΑΕΤΟΣ ΤΟΥ ΜΑΧΑΙΡΑ Β΄.

Μαρία Χατζηνικολάου

φιλόλογος

(Σχέδιο: Χριστόδουλου Βασιλειάδη)

Ο Αυξεντίου έφερε με τη γέννησή του το σπόρο της αρετής, τον οποίο με μόχθο προσωπικό και αγώνα επίπονο καλλιέργησε, καταξιώνοντας την παιδεία που τον έθρεψε, τους γονιούς που τον γέννησαν και τους δασκάλους που τον δίδαξαν τα ιερά γράμματα και την Ιστορία του Γένους. Όμως, η πιο μεγάλη δόξα και τιμή ανήκει στον ίδιο, γιατί όσα έμαθε, όσα του εμφύσησε η Ορθοδοξία και η ελληνική παιδεία έπεσαν «εις γην την αγαθήν» και βλάστησαν και φούντωσαν σε φλόγα ακαταμάχητη, σε δύναμη πανίσχυρη, σε όραμα και πάθος για τη λευτεριά της Κύπρου. Με το ηθικό του ανέβασμα στα δύσβατα κρημνά της Αρετής και με φωτεινό προβολέα τα ιδεώδη της φυλής να του φέγγουν το δρόμο ο Αυξεντίου έγινε μεγαλώνυμος και άξιος της πατρίδας, διαχρονικό και πανανθρώπινο σύμβολο ανδρείας, που έκανε τη μικρή του πατρίδα γνωστή στα πέρατα της οικουμένης.

(συνεχίζεται)

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΑΝ ΤΟΥ ΤΑΦΟΥ ΖΩΗΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΝΕΚΡΩΣΙΜΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Α΄.

του Άριστου Θουκυδίδη

Χημικού, M.Th.

(Σχέδιο: Χριστόδουλου Βασιλειάδη) 

      Συνοψίζοντας, τα όσα έχουν περιληφθεί στην προσέγγιση και ανάλυση του θέματος της παρούσας μελέτης, προκύπτουν τα ακόλουθα συμπεράσματα.

   1. O θάνατος στην παράδοση της Εκκλησίας μας θεωρείται μυστήριο, με την έννοια, ότι, κατά τη στιγμή του θανάτου και μετά από αυτόν, συμβαίνουν μυστήρια πράγματα, που δεν τα συλλαμβάνει η διάνοια του ανθρώπου.

   Η Εκκλησία, όπως είναι παρούσα σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής του ανθρώπου, έτσι και στην τραγική στιγμή, που βιώνεται το μυστήριο του θανάτου, δίνει το παρόν της με τις ευχές που αναπέμπει για τον ψυχορραγούντα, αλλά και με τη νεκρώσιμη ακολουθία που τελεί στο μέσον του ναού.

   2. H νεκρώσιμη ακολουθία αποτελεί τη συμπύκνωση της διδασκαλίας της Ορθόδοξης Εκκλησίας, σχετικά με το μυστήριο του θανάτου, και αναφέρεται, ότι είναι ποίημα του Αγίου Ιωάννη του Δαμασκηνού, που υπήρξε μια από τις πιο σημαντικές εκκλησιαστικές μορφές της Ορθοδοξίας και αναγνωρίζεται ως μέγας δογματικός θεολόγος και κορυφαίος υμνογράφος του 8^ου αιώνα μ.Χ.

(συνεχίζεται)