Τὸ μουσικὸ ἔργο τοῦ πατρὸς Σταύρου Παπαγαθαγγέλου Γ΄.

του Χριστόδουλου Βασιλειάδη

          ᾿Ακολουθοῦν οἱ «Νοσταλγίες Ἱερές», ποὺ ἀπευθύνονται στὴν οἰκογένεια. «Εἶχα ἕνα γάμο», διηγεῖται ὁ Παπασταῦρος, «καὶ ἄργησε νὰ ἔρθῃ ἡ νύμφη καὶ ὁ γαμπρός. ᾿Εγὼ ἐκαθόμουν μέσα στὸ ἱερὸ καὶ ἔβλεπα τὴν εἰκόνα τὴν παλιὰ τῆς Ἁγίας Φανερωμένης καὶ ἀπ’ ἐκεῖ ἄρχισαν νὰ ἀναδύωνται ἀπὸ μέσα μου οἱ στίχοι καὶ ταυτόχρονα ἡ μουσικὴ τοῦ τραγουδιοῦ «Ἁγιὰ Φανερωμένη μου». (Αὐτὸ τὸ τραγουδᾷ στὸν ἴδιο δίσκο). 

          «Πάντα μπροστὰ» εἶναι ὁ τρίτος δίσκος, ποὺ κυκλοφορεῖ ὁ Παπασταῦρος γιὰ τοὺς νέους, ἐνῷ γιὰ τὰ παιδιὰ ἠχογραφεῖ τρεῖς δίσκους: «Ὁ παπποῦς στὰ παιδιά», «Παιδικὲς φωνὲς» καὶ «Μὲ τὰ πουλιά», καθὼς καὶ μιὰ κασέττα μὲ τίτλο «Παιδικὰ φτερουγίσματα». Πρόσφατα ἔχει κυκλοφορήσει καὶ ἄλλη κασέττα γιὰ τοὺς νέους μας μὲ τίτλο «᾿Εθνικὰ σαλπίσματα».

          Ἡ μουσικὴ πλοκὴ τῶν τραγουδιῶν τοῦ Παπασταύρου εἶναι ἁπλῆ καὶ ἀπέριττη. Ξεκινᾷ πάντα ἀπὸ ἕνα ῥυθμικὸ μοτίβο, τὸ ὁποῖο ἐπαναλαμβάνεται κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ τραγουδιοῦ. Σὲ πολλὰ ἀπὸ αὐτὰ γίνεται ἐναλλαγὴ ἀπὸ ἐλάσσονα σὲ μείζονα κλίμακα, δηλαδὴ ἀπὸ λυπημένη σὲ χαρούμενη διάθεση ἢ καὶ τὸ ἀντίθετο. Αὐτὸ μᾶς θυμίζει τὴν κατάσταση ἐκείνη, ποὺ περιγράφουν οἱ Πατέρες τῆς ᾿Εκκλησίας μας μὲ τὸν ὁρισμὸ «χαρμολύπη». ᾿Απὸ τὴ μιὰ εἶναι οἱ κατακτητὲς καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη ἡ ἐλπίδα τῆς πνευματικῆς ἐλευθερίας, καὶ σὰν συνέπεια αὐτοῦ τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Κύπρου ἀπὸ τοὺς ἀλλοφύλους κατακτητές.

Ἡ ἀνθρώπινη ζωή, ψυχῇ τε καὶ σώματι, ξεκινᾶ ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν τῆς Ἑνώσεως ᾠαρίου καὶ σπερματοζῳαρίου Β΄.

ὑπὸ τοῦ Πατρὸς καὶ Καθηγουμένου
τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Σταυροβουνίου
Ἀρχιμανδρίτου Ἀθανασίου

«Καὶ ἐξ ὑμῶν αὐτῶν ἀναστήσονται ἄνδρες λαλοῦντες διεστραμμένα τοῦ ἀποσπᾶν τοὺς μαθητὰς ὀπίσω αὐτῶν» (Πράξ. κ´, 30).

Οὐαὶ δὲ καὶ τρισαλλοίμονον, ἐὰν κάποιοι, προφανῶς ἀνθρωπαρέσκως καὶ οὐδόλως θεαρέστως κινούμενοι, προωθοῦν στανικὴν καὶ νοθευμένην “ἁγιοκατάταξιν” αὐτοῦ τοῦ “ἄλλου”, παραβλέποντες δυστυχέστατα αὐτοὶ οἱ “κάποιοι”, ὅτι μία τοιαύτη “πρᾶξις” θὰ ἀποστεροῦσε, κατ᾽ ἀνάγκην, ἀπὸ αὐτὸν τὸν πλάνον “ἄλλον”, τὰς προσευχὰς τῶν πιστῶν ὑπὲρ συγχωρήσεως τῶν ἁμαρτιῶν του καὶ ὑπὲρ ἀναπαύσεως τῆς ψυχῆς του, ἀφοῦ θέλουν νὰ ἐπιβάλουν νὰ θεωρῆται πλέον αὐτὸς ὁ “ἄλλος” σὰν… “ἅγιος”!!!

Μὴν τὸ λησμονοῦμεν:

Τὰ ἐν γνώσει φονευόμενα ἔμβρια, ἀπὸ οἱασδήποτε “ἡλικίας”, ἀπὸ ἄκρας συλλήψεως καὶ μετά, κατὰ τὴν φοβερὰν ὥραν τῆς Κρίσεως, θὰ “κραυγάζουν διαμαρτυρομένα” ἐνώπιον τοῦ θρόνου τοῦ Θεοῦ καὶ θὰ μᾶς λέγουν: «Ἀγαπητοί μας γονεῖς, ἐσεῖς, μὲ τὴν ἔκτρωσιν, μᾶς ἐφονεύσατε, ἐσεῖς μᾶς ἐστερήσατε τὸ ἅγιον Βάπτισμα, ἐσεῖς μᾶς ἐκλείσατε τὴν ὁδὸν τῆς ζωῆς πρὸς τὴν Βασιλείαν τῶν Οὐρανῶν!» Ἀλίμονον εἰς τοὺς ἀμετανοήτους αὐτοὺς γονεῖς, κατὰ τὴν ὥραν ἐκείνην!

Ἀλλὰ διατί, ἀγαπητοί μου γονεῖς, εἴτε διὰ μίαν δοκιμασίαν κατὰ τὸν καιρὸν τῆς ἐγκυμοσύνης, εἴτε διὰ κάποιον πρόβλημα, ποὺ συναντᾶτε, εἴτε δι᾽ ἕναν ἀνεύθυνον λόγον κάποιου ἰατροῦ, εἴτε δι᾽ ἕναν λόγον κάποιου ἄλλου, φερομένου ὡς τάχα “ἐξουσίαν ἔχοντος”, εἴτε καὶ διὰ τελείως ἀπαράδεκτον λόγον “πλανεμένως λαλοῦντος”, εἴτε διὰ μίαν ἐφάμαρτον ἄποψιν ῾῾φίλων᾽᾽ ἢ συγγενῶν σας, διατὶ νὰ φονεύετε τὰ παιδιά σας;

Προσοχὴ εἰς ὅλους μας, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί:

Οὔτε Θεὸν φοβούμεθα, οὔτε ἀγγέλους σεβόμεθα, οὔτε καὶ ἁγίους ἐντρεπόμεθα;

Ἀπὸ τὸ τεῦχος 132-141, Δεκέμβριος, 2019 τοῦ περιοδικοῦ τῆς Ἱ. Μονῆς Σταυροβουνίου «Ο ΖΩΟΠΟΙΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ». σσ. 937-967.

Τὸ μουσικὸ ἔργο τοῦ πατρὸς Σταύρου Παπαγαθαγγέλου B΄.

του Χριστόδουλου Βασιλειάδη

          ῞Οταν βρέθηκε στὴν ἐξορία στὶς Σεϋχέλλες, ἤθελε νὰ ἀσχολῆται μὲ κάτι, καὶ ἔτσι συνέγραψε τὴ Θεία Λειτουργία σὲ Βυζαντινὴ καὶ Εὐρωπαϊκὴ μουσική. Τὸ 1962, ὅταν ἐπέστρεψε στὴν Κύπρο, τὴν ἐξέδωσε σὲ βιβλίο μὲ τὸν τίτλο «Ψαλμοὶ καὶ μελῳδίες». Γράφτηκε κυρίως γιὰ τὰ παιδιά, καὶ περιέχει δοξολογίες, ἀπολυτίκια, κοντάκια καὶ ἄλλους ψαλμούς.

          Στὰ 1967 ἐκδίδει τὸ δεύτερο βιβλίο μὲ ἐκκλησιαστικοὺς ὕμνους, ποὺ φέρει τὸν τίτλο «᾿Εξομολογεῖσθε τῷ Κυρίῳ». Περιέχει κυρίως τὰ Ἀπολυτίκια, ποὺ ψάλλονται ὁλόχρονα, καθὼς καὶ διάφορους ἄλλους ὕμνους.

          Στὸν τομέα τοῦ Χριστιανικοῦ καὶ Πατριωτικοῦ τραγουδιοῦ τὸ ἔργο του εἶναι τεράστιο. «Γιὰ τῆς καρδιᾶς τὸ πύρωμα» εἶναι τὸ πρῶτο βιβλίο, ποὺ ἐκδίδει τὸ 1964, καὶ ἕνα χρόνο ἀργότερα τὸ δεύτερο τεῦχος, ποὺ τιτλοφορεῖται «Θεέ μου νὰ ξημέρωσεν...», ἐνῷ στὰ 1985 ἕνα βιβλίο μὲ τραγούδια γιὰ μεγάλα παιδιά, ποὺ φέρει τὸν τίτλο «Πάντα μπροστά».

          «Τῆς καρδιᾶς σας τὸ ἡφαίστειο ἀφειδώλευτα χύνει τὴ θερμουργὸ καὶ ζωογόνο λάβα του στὰ τραγούδια σας, τὰ περιεχόμενα εἰς τὴν μουσικὴν ἔκδοσιν «Γιὰ τῆς καρδιᾶς τὸ πύρωμα». Τὰ λόγια αὐτὰ εἶναι τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ο.Κ.Α. στρατηγοῦ Γεωργίου Γρίβα Διγενῆ, ὁ ὁποῖος συνεχίζει στὴν ἐπιστολή του μὲ τὰ ἑξῆς: «Τὸ ὑπέροχο τοῦτο ἐγχειρίδιο θ’ ἀποτελῇ γιὰ πάντα ἀκένωτη πηγὴ ἐμπνεύσεως καὶ ἐθνικοθρησκευτικοῦ φρονήματος τῆς Νεολαίας μας, τῆς χρυσῆς τούτης ἐλπίδας τοῦ ἔθνους μας».

          Ἡ δισκογραφικὴ δουλειὰ τοῦ Παπασταύρου ξεκινᾷ μὲ τὶς «Ἡρωϊκὲς φωνές», ποὺ περιέχει μερικὰ ἀπὸ τὰ τραγούδια, ποὺ ἑτοίμασαν τὸν ἀγῶνα, ὅπως «Ὁ Ῥαγιᾶς», «Θὰ ἑνώσουμε τὴν Κύπρο μας», «Τὴν ἡμέρα καρτεροῦμε» καὶ τὸ «῞Αγιοι νεκροί», τοὺς στίχους τοῦ ὁποίου ἔγραψε ἡ Εἰρηνοῦλα Οἰκονομίδου καὶ μετέπειτα Μιχαηλίδου, μιὰ νεαρὴ τότε δασκάλα, ποὺ εἶχε μέσα της πολὺ παλμὸ καὶ ποιητικὴ φλέβα.

(συνεχίζεται)

Ἡ ἀνθρώπινη ζωή, ψυχῇ τε καὶ σώματι, ξεκινᾶ ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν τῆς Ἑνώσεως ᾠαρίου καὶ σπερματοζῳαρίου Α΄.

ὑπὸ τοῦ Πατρὸς καὶ Καθηγουμένου
τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Σταυροβουνίου
Ἀρχιμανδρίτου Ἀθανασίου

Καὶ αὐτὰ ἀκόμη τὰ “μικροσκοπικά” ἔμβρυα, συνιστοῦν ἀνθρωπίνας ὑπάρξεις, ἀπὸ τὴν πρώτην μάλιστα (ἐμφαντικῶς τὸ ἐπανατονίζομεν) στιγμὴν τῆς συλλήψεώς των!

Αὐτὰ λέγει ξεκάθαρα ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ, αὐτὰ κατατίθενται σαφῶς εἰς τὴν Ἁγίαν Γραφήν, αὐτὰ ὁμολογοῦσιν διαχρονικῶς ἅπαντες οἱ Ἅγιοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας, αὐτὰ ἀποτελοῦν τὴν διαχρονικὴν διδασκαλίαν ἁπάντων τῶν ὁσίων καὶ ἁγίων, πάλαι τε καὶ ἐπ᾽ ἐσχάτων!

Ἀλλὰ καὶ αὐτὰ ἀκριβῶς, ὅσα ἔλεγε καὶ λέγει ἀείποτε ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ, ἀπέδειξεν μετὰ πάσης βεβαιότητος, ἐν ἐσχάτοις χρόνοις, καὶ αὐτὴ ταύτη ἡ ἐπιστημονικὴ ἔρευνα!!!

Ἄρα: Ἐκκλησία καὶ Ἐπιστήμη “συναντῶνται” καὶ πάλιν, καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου θέματος, ἐν ἀγαστῇ συμφωνίᾳ!!!

Καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνομεν:

Ἐὰν παρ᾽ ἐλπίδα ἐμφανισθῇ κάποιος “ἄλλος”, οἱοσδήποτε κι ἂν εἶναι ὁ τοιοῦτος “ἄλλος”, διδάσκων ἄλλα, τότε ἰσχύει ὁ ἀδιάψευστος καὶ ἀναπαλλοτρίωτος λόγος τοῦ Ἀποστόλου Παύλου:

«Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἡμεῖς ἢ καὶ ἄγγελος Κυρίου ἐξ οὐρανοῦ εὐαγγελίζητε ὑμῖν παρ᾽ ὃ εὐαγγελισάμεθα ὑμῖν, ἀνάθεμα ἔστω, ὡς προειρήκαμεν, καὶ ἄρτι λέγω· εἴ τις ὑμᾶς εὐαγγελίζεται παρ᾽ ὃ παρελάβετε, ἀνάθεμα ἔστω. Ἄρτι γὰρ ἀνθρώπους πείθω ἢ τὸν Θεόν; Ἢ ζητῶ ἀνθρώποις ἀρέσκειν; Εἰ γὰρ ἔτι ἀνθρώποις ἤρεσκον Χριστοῦ δοῦλος οὐκ ἂν ἤμην» (Γαλ. α´, 8-10).

«Μή τις ὑμᾶς ἐξαπατήσῃ κατὰ μηδένα τρόπον» (Β´ Θεσ. β´, 3).

«Διδαχαῖς ποικίλαις καὶ ξέναις μὴ παραφέρεσθε» (Ἑβρ. ιγ´, 9).

(συνεχίζεται)

Ἀπὸ τὸ τεῦχος 132-141, Δεκέμβριος, 2019 τοῦ περιοδικοῦ τῆς Ἱ. Μονῆς Σταυροβουνίου «Ο ΖΩΟΠΟΙΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ». σσ. 937-967.

Τὸ μουσικὸ ἔργο τοῦ πατρὸς Σταύρου Παπαγαθαγγέλου A΄.

του Χριστόδουλου Βασιλειάδη

          Εἶναι δύσκολο νὰ μιλήσῃ κάποιος γιὰ τὸ μεγάλο καὶ πολυποίκιλο μουσικὸ ἔργο ἑνὸς φωτισμένου ἱερέα, ὅπως εἶναι ὁ Παπᾶ-Σταῦρος Παπαγαθαγγέλου. Θὰ προσπαθήσω ὅμως νὰ σκιαγραφήσω, μὲ ὅσο τὸ δυνατὸ μεγαλύτερη συντομία, τὴ ζωὴ καὶ τὴ δράση του στὸν τομέα τῆς μουσικῆς σὲ ὅλες της τὶς πτυχές.

          Ὁ πατέρας τοῦ μικροῦ τότε Σταύρου ἀγαποῦσε πολὺ τὴ μουσική, καθὼς καὶ τὰ γράμματα. ᾿Απὸ τὴν τρίτη τάξη τοῦ δημοτικοῦ ὁ μικρὸς Σταῦρος ἀρχίζει μαθήματα Βυζαντινῆς Μουσικῆς μὲ τὸν δάσκαλο τοῦ χωριοῦ Νικόλαο Ῥώση. Στὴν τετάρτη τάξη τοῦ δημοτικοῦ βλέπουμε τὸν μικρὸ Σταῦρο νὰ χοροστατῇ καὶ νὰ ψάλλῃ ὁλόκληρη τὴν ἀκολουθία τοῦ ὄρθρου καὶ τῆς Θείας Λειτουργίας σὲ δεύτερο ἦχο. ᾿Επειδὴ ἦταν καὶ κοντούλης, ὅπως διηγεῖται, ἔβαλαν πάνω στὸν σκάμνο ἕνα σκαμνάκι, τὸν ἀνέβασαν πάνω καὶ ἔψαλλε.

          Ἀργότερα πηγαίνει στὸ Παγκύπριο Ἱεροδιδασκαλεῖο, ὅπου ἀποτελεῖ μουσικὸ φαινόμενο. ῞Ενας ἀπὸ τοὺς καθηγητές του ἐκεῖ εἶναι καὶ ὁ Κωνσταντῖνος Τομπόλης, πατέρας τοῦ δεξιοῦ ψάλτη τῆς Φανερωμένης Σώζου Τομπόλη.

          Κάποια Χριστούγεννα, διηγεῖται ὁ ἴδιος, τοῦ ἔδωσε ἡ γιαγιά του μιὰ λίρα χάρτινη. Πούλησε ὁ πατέρας του γιὰ δέκα σελίνια τὸ «ταραπουλούζι» (τὴ μεταξωτὴ ζώστρα δηλαδή) ποὺ εἶχε στὸν γάμο του, τοῦ ἔδωσε καὶ δύο σελίνια καὶ ἀγόρασε τὸ πρῶτο μαντολῖνο. ῎Ετσι ἄρχισε μαθήματα μὲ κάποιο τελειόφοιτο Γιάννη ᾿Αργυρίδη. Ἀργότερα διωρίστηκε ψάλτης στὴ μητρόπολη Κιτίου, ἐνῷ ἦταν ἀκόμη μαθητής.

(συνεχίζεται)

῾῾Ἀποφυγὴ τεκνογονίας᾽᾽ καὶ ῾῾Ἐκτρώσεις᾽᾽ B΄.

ὑπὸ τοῦ Πατρὸς καὶ Καθηγουμένου
τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Σταυροβουνίου
Ἀρχιμανδρίτου Ἀθανασίου

Ὅσοι ἐμποδίζουν τὴν τεκνογονίαν μὲ τὰ διάφορα πονηρὰ ἐφευρήματα, ἐκδιώκουν δυστυχῶς ἀπὸ μόνοι τους, ἀπὸ τοὺς ἑαυτούς τους, τὰ ἀνεκτίμητα δῶρα τοῦ Θεοῦ. Ἀποφεύγοντες τὴν εὐλογημένην τεκνογονίαν ἀπομακρύνουν τὴν Χάριν τοῦ Κυρίου ἀπὸ τὴν ζωήν των! Ἂς μὴν ψάχνωμεν μετὰ νὰ βροῦμεν ῾῾ἀλλοῦ᾽᾽ τὸ λάθος διὰ τὰ ἐπώδυνα συνεπακόλουθα, ποὺ ἐνδεχομένως θὰ συμβοῦν, εἴτε κατ᾽ ἄμεσον, εἴτε κατ᾽ ἔμμεσον τρόπον.

Δὲν λέγει ὁ Θεός, νὰ κάνῃς μόνον ἕνα-δύο παιδιά, καὶ τὰ ἄλλα νὰ τὰ ἐμποδίζῃς συνειδητὰ καὶ δι᾽ ἀθεμίτων μέσων νὰ ἔλθουν εἰς τὴν ζωήν, ἤ, ἐὰν ἔλθουν, ἐσὺ νὰ τὰ φονεύῃς μὲ τὰς ἐκτρώσεις!

Χριστιανοί μου, σᾶς παρακαλῶ! Σᾶς ἐκλιπαρῶ!! Σᾶς προειδοποιῶ!!! Μὲ τὰς ἐκτρώσεις γινόμεθα οὐχὶ γονεῖς ἀλλὰ φονεῖς!

Καταντοῦμεν φονεῖς τῶν ἴδιών μας τῶν τέκνων, τῶν ἴδιών μας τῶν σπλάγχνων! Διότι, καὶ ἂν ἀκόμη δὲν ἐπρόλαβαν αὐτὰ τὰ ἀγγελάκια νὰ ἰδοῦν τὸ φῶς τοῦ κόσμου τούτου, ὅμως, τὰ φονευθέντα ἔμβρυα, ἔχουν καὶ αὐτὰ, ἀπὸ τὴν πρώτην μάλιστα στιγμὴν τῆς «συλλήψεώς» των, ψυχὴν ἀθάνατον!

Καὶ ἐὰν κάποιοι “ἄλλοι”, φρονοῦν καὶ διακηρύττουν “ἄλλως”, καὶ δὴ ἀμετανοήτως (ἐφ᾽ ὅσον τὰ δημοσίως διακηρυχθέντα ὑπ᾽ αὐτῶν οὐδόλως ἠκούσθησαν καὶ δημοσίως νὰ τὰ ἀναιροῦν), τότε αὐτοὶ οἱ “ἄλλοι” πλανῶνται πλάνην οἰκτρὰν καὶ διακηρύττουν γυμνὴ τῇ κεφαλῇ φρικτὰν καὶ φοβερὰν αἵρεσιν!

Ἀπὸ τὸ τεῦχος 132-141, Δεκέμβριος, 2019 τοῦ περιοδικοῦ τῆς Ἱ. Μονῆς Σταυροβουνίου «Ο ΖΩΟΠΟΙΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ». σσ. 937-967.

Περὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος B΄.

του Χριστόδουλου Βασιλειάδη

(Σκίτσο: Χριστόδουλος Βασιλειάδης)

Γιατί φανερώθηκε μὲ γλῶσσες ἀπὸ φωτιά; Γιὰ νὰ δειχθῇ ἡ διπλῆ ἐνέργεια, τὴν ὁποία θὰ εἶχε τὸ κήρυγμα τῶν ᾿Αποστόλων. Γιατὶ τὸ κήρυγμα μπορεῖ καὶ νὰ ὠφελήσῃ καὶ νὰ τιμωρήσῃ. Καὶ ὅπως ἡ φωτιὰ ἔχει ἀπὸ τὴ φύση της τὴ δύναμη, καὶ νὰ φωτίζῃ καὶ νὰ καίῃ, ἔτσι καὶ ὁ λόγος τῆς διδασκαλίας, ποὺ γίνεται σύμφωνα πρὸς τὸ θέλημα τοῦ Χριστοῦ, ἐκείνους ποὺ ὑπακούουν τοὺς φωτίζει, ἐκείνους δὲ ποὺ μέχρι τὸ τέλος δὲν ὑπακούουν τοὺς παραδίδει στὴ φωτιὰ καὶ στὴν αἰώνια κόλαση. ῞Ομως δὲν εἶπε (ἡ Γραφὴ) «γλῶσσες φωτιᾶς», ἀλλὰ «σὰν φωτιᾶς», γιὰ νὰ μὴ νομίσῃ κάποιος ὅτι ἐκείνη ἡ φωτιὰ (δηλαδὴ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα) εἶναι ὑλικὴ καὶ μπορεῖ νὰ τὴν αἰσθανθῇ κάποιος, ἀλλὰ γιὰ νὰ πάρουμε μιὰ ἰδέα ἀπ’ αὐτὸ τὸ παράδειγμα γιὰ τὴν ἐπιφοίτηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ὅμως γιὰ ποιὸ λόγο φάνηκαν σ’ αὐτοὺς οἱ γλῶσσες νὰ διαμοιράζωνται; ᾿Επειδὴ μόνο στὸν Χριστό, ποὺ καὶ αὐτὸς ἦλθε ἀπὸ τὸν Οὐρανὸ (ὅπως καὶ τὸ Πνεῦμα), δίνει ὁ Πατέρας τὸ Πνεῦμα χωρὶς μέτρο, γιατὶ ᾿Εκεῖνος εἶχε ὁλόκληρο καὶ κατὰ τὴν ἀνθρώπινη φύση Του τὴν Θεία φύση καὶ ἐνέργεια. Σὲ κανένα ὅμως ἀπὸ τοὺς ἄλλους δὲν δωρήθηκε ὁλόκληρη ἡ χάρη τοῦ Πνεύματος, ἀλλὰ πῆρε καθένας ἕνα μέρος ἀπ’ αὐτήν, ὥστε νὰ μὴ νομίσῃ κάποιος ὅτι ἡ Χάρη, ποὺ ἔδωσε τὸ Πνεῦμα στοὺς ἁγίους, ἀποτελεῖ τὴ φύση τους. Καὶ ἡ λέξη «κάθισε» δὲν φανερώνει μόνο ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἔχει Θεϊκὴ ἐξουσία, ἀλλὰ καὶ ὅτι εἶναι ἑνωμένο καὶ δὲν διαιρεῖται. «Λένε ὅτι κάθισε πάνω στὸν καθένα ἀπ’ αὐτοὺς ξεχωριστὰ καὶ ὅλοι ἐγέμισαν ἀπὸ Ἅγιο Πνεῦμα». Δηλαδὴ καὶ ὅταν τὸ Ἅγιο Πνεῦμα μοιράζεται στὶς διάφορες ἐνέργειές Του, σὲ κάθε ἐνέργεια εἶναι μπροστὰ καὶ ἐνεργεῖ ὁλόκληρο τὸ Ἁγίο Πνεῦμα, χωριζόμενον χωρὶς νὰ μοιράζεται καὶ σ’ αὐτὸ μετέχουν (ἐκεῖνοι ποὺ τὸ λαμβάνουν), ὄχι κατὰ ἕνα μέρος, ἀλλὰ ἐξ ὁλοκλήρου, ὅπως γίνεται μὲ τὴν ἀκτῖνα τοῦ ἡλίου...».